ಗಡಿಯಾರದಲ್ಲಿ 60 ನಿಮಿಷ, 60 ಸೆಕೆಂಡ್ಗಳೇ ಯಾಕೆ? 100 ಯಾಕಿಲ್ಲ? 4,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ರಹಸ್ಯ ಗೊತ್ತಾದ್ರೆ ಅಚ್ಚರಿಪಡ್ತೀರಾ!
ಒಂದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ 1,000 ಮೀಟರ್, ಒಂದು ಮೀಟರ್ಗೆ 100 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್, ಒಂದು ರೂಪಾಯಿಗೆ 100 ಪೈಸೆ! ಹೀಗೆ ಬಹುತೇಕ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳಲ್ಲಿ 10, 100, 1,000 ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಸಮಯದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಗಂಟೆಗೆ 60 ನಿಮಿಷ, ಒಂದು ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ 60 ಸೆಕೆಂಡ್! ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ 100 ಬದಲು 60 ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೇ ಯಾಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು? ಇದರ ಹಿಂದೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 4,000 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಅಡಗಿದೆ!
ಗಡಿಯಾರದಲ್ಲಿ 60ರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಬಂದಿದ್ದೇಗೆ?
ಪ್ರತಿದಿನ ನಾವು ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಗಡಿಯಾರ ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಏಳುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವವರೆಗೂ ನಮ್ಮ ಜೀವನ ಸಮಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಗಡಿಯಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುಗಿಯಲು 60 ನಿಮಿಷಗಳೇ ಯಾಕೆ ಬೇಕು ಎಂದು ಯಾವತ್ತಾದರೂ ಯೋಚಿಸಿದ್ದೀರಾ?
ಅದೇ ರೀತಿ ಒಂದು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ 60 ಸೆಕೆಂಡ್ಗಳೇ ಯಾಕಿವೆ? 100 ಸೆಕೆಂಡ್ಗಳು ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತಿತ್ತು?
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಬೇಕಾದರೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ನಾಗರಿಕತೆಯೊಂದರ ಗಣಿತ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
4,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಶುರುವಾಗಿತ್ತು 60ರ ಲೆಕ್ಕ!
ಇಂದಿನ ಇರಾಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ 60 ಆಧಾರಿತ ಸಂಖ್ಯಾ ಪದ್ಧತಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.
ಇದನ್ನು ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಸಾಜೆಸಿಮಲ್ (Sexagesimal System) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ನಾವು ಇಂದು ದಶಮಾಂಶ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ 10ರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ.
ಆದರೆ ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ನರು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳಲ್ಲಿ 60ರ ಆಧಾರವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಈ ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಮುಂದಿನ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಕೋನಗಳ ಮಾಪನದಲ್ಲಿಯೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು.
60 ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಗಣಿತದ ರಹಸ್ಯ!
ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ನರು 60ರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಅದರ ಗಣಿತದ ಅನುಕೂಲತೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಏಕೆಂದರೆ 60 ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹಲವು ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಶೇಷವಿಲ್ಲದೆ ಭಾಗಿಸಬಹುದು.
60 ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಭಾಗಿಸಬಹುದು ನೋಡಿ!
60 ÷ 2= 30
60 ÷ 3 =20
60 ÷ 4= 15
60 ÷ 5 =12
60 ÷ 6= 10
60 ÷ 12= 5
ಅಂದರೆ ಒಂದು ಗಂಟೆಯನ್ನು ಅರ್ಧ, ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಅಥವಾ ಕಾಲು ಭಾಗವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವುದು ಸುಲಭ.
ಇದೇ 100 ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ 3ರಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದಾಗ ಪೂರ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಹೀಗಾಗಿ ಭಿನ್ನರಾಶಿಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ 60 ಬಹಳ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು.
24 ಗಂಟೆಗಳ ಪದ್ಧತಿ ಬಂದಿದ್ದು ಎಲ್ಲಿಂದ ಗೊತ್ತಾ?
ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ವಿಚಾರವಿದೆ.
ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ 24 ಗಂಟೆಗಳು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೂ ಪ್ರಾಚೀನ ನಾಗರಿಕತೆಗಳ ಕೊಡುಗೆ ಇದೆ.
ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟಿನವರು ಹಗಲನ್ನು 12 ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯನ್ನು 12 ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಈ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ 24 ಗಂಟೆಗಳ ದಿನದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಅಡಿಪಾಯ ಸಿಕ್ಕಿತು.
ಆದರೆ ಅಂದಿನ ಗಂಟೆಗಳ ಅವಧಿ ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಇಂದಿನಂತೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಋತುಮಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಗಂಟೆಗಳ ಉದ್ದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ನಂತರ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಮಯ ಮಾಪನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನ ಅವಧಿಯ ಗಂಟೆಗಳ ಬಳಕೆ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು.
ಒಂದು ಗಂಟೆಯಲ್ಲಿ 100 ನಿಮಿಷ ಇಡಬಹುದಿತ್ತಾ?
ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಇಡಬಹುದಿತ್ತು!
ಸಮಯವನ್ನು 100 ಆಧಾರಿತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೇನಲ್ಲ.
ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಫ್ರಾನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ದಶಮಾಂಶ ಸಮಯ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆದಿತ್ತು.
ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನವನ್ನು 10 ಗಂಟೆಗಳಾಗಿ, ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಯನ್ನು 100 ನಿಮಿಷಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ನಿಮಿಷವನ್ನು 100 ಸೆಕೆಂಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಈ ಪದ್ಧತಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಈಗಾಗಲೇ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಮಯದ ಪದ್ಧತಿ, ಗಡಿಯಾರಗಳು ಮತ್ತು ಜನರ ದೈನಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.
ಹೀಗಾಗಿ 60 ಆಧಾರಿತ ಸಮಯದ ಪದ್ಧತಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಿತು.
ಹಿಂದಿನ ಗಡಿಯಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಕೆಂಡ್ ಮುಳ್ಳೇ ಇರಲಿಲ್ಲ!
ಇಂದು ನಾವು ಬಳಸುವ ಗಡಿಯಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ.
ಗಂಟೆ, ನಿಮಿಷ ಮತ್ತು ಸೆಕೆಂಡ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಆದರೆ ಆರಂಭಿಕ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗಡಿಯಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಂಟೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಮುಳ್ಳು ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತಿತ್ತು.
ಮಧ್ಯಯುಗದ ಯುರೋಪ್ನಲ್ಲಿ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ನಂತರ ಸಮಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿ ಅಳೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದವು.
16ನೇ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಗೆ ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದವು.
ನಂತರ ಗಡಿಯಾರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸುಧಾರಿಸಿದಂತೆ ಸೆಕೆಂಡ್ ಮುಳ್ಳುಗಳ ಬಳಕೆಯೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.
ಇಂದಿಗೂ 60ರ ಪದ್ಧತಿ ಉಳಿದಿರುವುದು ಯಾಕೆ?
ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ಗಣಿತ ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಇಂದಿಗೂ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿದೆ.
ಗಡಿಯಾರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ವೃತ್ತದ ಕೋನಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವಾಗಲೂ 360 ಡಿಗ್ರಿಗಳ ಪದ್ಧತಿ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ.
ಕೋನದ ಒಂದು ಡಿಗ್ರಿಯನ್ನು 60 ಆರ್ಕ್ಮಿನಿಟ್ಗಳಾಗಿ, ಒಂದು ಆರ್ಕ್ಮಿನಿಟ್ ಅನ್ನು 60 ಆರ್ಕ್ಸೆಕೆಂಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ 60 ಆಧಾರಿತ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವು ಸಮಯ ಮಾಪನದ ಜೊತೆಗೆ ಗಣಿತ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವೇ ಇಂದಿನ ಗಡಿಯಾರದಲ್ಲಿದೆ!
ಇಂದು ಮೊಬೈಲ್, ಸ್ಮಾರ್ಟ್ವಾಚ್ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಆಧುನಿಕವಾಗಿದ್ದರೂ ಅವು ತೋರಿಸುವ ಗಂಟೆ, ನಿಮಿಷ ಮತ್ತು ಸೆಕೆಂಡ್ಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಗಣಿತದ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ.
60ರ ಪದ್ಧತಿ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡದ್ದಲ್ಲ. ವಿವಿಧ ನಾಗರಿಕತೆಗಳ ಗಣಿತ, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಮಯ ಮಾಪನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇಂದಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಗಡಿಯಾರದಲ್ಲಿ 59 ನಿಮಿಷ 59 ಸೆಕೆಂಡ್ ನೋಡಿ, ಅದು 60ಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುವಾಗ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ — ನಿಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಗಡಿಯಾರ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಗಣಿತದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನೇ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದೆ!
ಒಂದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ 1,000 ಮೀಟರ್, ಒಂದು ಮೀಟರ್ಗೆ 100 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್, ಒಂದು ರೂಪಾಯಿಗೆ 100 ಪೈಸೆ! ಹೀಗೆ ಬಹುತೇಕ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳಲ್ಲಿ 10, 100, 1,000 ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಸಮಯದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಗಂಟೆಗೆ 60 ನಿಮಿಷ, ಒಂದು ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ 60 ಸೆಕೆಂಡ್! ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ 100 ಬದಲು 60 ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೇ ಯಾಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು? ಇದರ ಹಿಂದೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 4,000 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಅಡಗಿದೆ!
ಗಡಿಯಾರದಲ್ಲಿ 60ರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಬಂದಿದ್ದೇಗೆ?
ಪ್ರತಿದಿನ ನಾವು ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಗಡಿಯಾರ ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಏಳುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವವರೆಗೂ ನಮ್ಮ ಜೀವನ ಸಮಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಗಡಿಯಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುಗಿಯಲು 60 ನಿಮಿಷಗಳೇ ಯಾಕೆ ಬೇಕು ಎಂದು ಯಾವತ್ತಾದರೂ ಯೋಚಿಸಿದ್ದೀರಾ?
ಅದೇ ರೀತಿ ಒಂದು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ 60 ಸೆಕೆಂಡ್ಗಳೇ ಯಾಕಿವೆ? 100 ಸೆಕೆಂಡ್ಗಳು ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತಿತ್ತು?
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಬೇಕಾದರೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ನಾಗರಿಕತೆಯೊಂದರ ಗಣಿತ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
4,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಶುರುವಾಗಿತ್ತು 60ರ ಲೆಕ್ಕ!
ಇಂದಿನ ಇರಾಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ 60 ಆಧಾರಿತ ಸಂಖ್ಯಾ ಪದ್ಧತಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.
ಇದನ್ನು ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಸಾಜೆಸಿಮಲ್ (Sexagesimal System) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ನಾವು ಇಂದು ದಶಮಾಂಶ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ 10ರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ.
ಆದರೆ ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ನರು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳಲ್ಲಿ 60ರ ಆಧಾರವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಈ ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಮುಂದಿನ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಕೋನಗಳ ಮಾಪನದಲ್ಲಿಯೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು.
60 ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಗಣಿತದ ರಹಸ್ಯ!
ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ನರು 60ರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಅದರ ಗಣಿತದ ಅನುಕೂಲತೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಏಕೆಂದರೆ 60 ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹಲವು ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಶೇಷವಿಲ್ಲದೆ ಭಾಗಿಸಬಹುದು.
60 ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಭಾಗಿಸಬಹುದು ನೋಡಿ!
60 ÷ 2= 30
60 ÷ 3 =20
60 ÷ 4= 15
60 ÷ 5 =12
60 ÷ 6= 10
60 ÷ 12= 5
ಅಂದರೆ ಒಂದು ಗಂಟೆಯನ್ನು ಅರ್ಧ, ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಅಥವಾ ಕಾಲು ಭಾಗವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವುದು ಸುಲಭ.
ಇದೇ 100 ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ 3ರಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದಾಗ ಪೂರ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಹೀಗಾಗಿ ಭಿನ್ನರಾಶಿಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ 60 ಬಹಳ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು.
24 ಗಂಟೆಗಳ ಪದ್ಧತಿ ಬಂದಿದ್ದು ಎಲ್ಲಿಂದ ಗೊತ್ತಾ?
ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ವಿಚಾರವಿದೆ.
ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ 24 ಗಂಟೆಗಳು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೂ ಪ್ರಾಚೀನ ನಾಗರಿಕತೆಗಳ ಕೊಡುಗೆ ಇದೆ.
ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟಿನವರು ಹಗಲನ್ನು 12 ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯನ್ನು 12 ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಈ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ 24 ಗಂಟೆಗಳ ದಿನದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಅಡಿಪಾಯ ಸಿಕ್ಕಿತು.
ಆದರೆ ಅಂದಿನ ಗಂಟೆಗಳ ಅವಧಿ ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಇಂದಿನಂತೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಋತುಮಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಗಂಟೆಗಳ ಉದ್ದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ನಂತರ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಮಯ ಮಾಪನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನ ಅವಧಿಯ ಗಂಟೆಗಳ ಬಳಕೆ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು.
ಒಂದು ಗಂಟೆಯಲ್ಲಿ 100 ನಿಮಿಷ ಇಡಬಹುದಿತ್ತಾ?
ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಇಡಬಹುದಿತ್ತು!
ಸಮಯವನ್ನು 100 ಆಧಾರಿತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೇನಲ್ಲ.
ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಫ್ರಾನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ದಶಮಾಂಶ ಸಮಯ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆದಿತ್ತು.
ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನವನ್ನು 10 ಗಂಟೆಗಳಾಗಿ, ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಯನ್ನು 100 ನಿಮಿಷಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ನಿಮಿಷವನ್ನು 100 ಸೆಕೆಂಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಈ ಪದ್ಧತಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಈಗಾಗಲೇ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಮಯದ ಪದ್ಧತಿ, ಗಡಿಯಾರಗಳು ಮತ್ತು ಜನರ ದೈನಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.
ಹೀಗಾಗಿ 60 ಆಧಾರಿತ ಸಮಯದ ಪದ್ಧತಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಿತು.
ಹಿಂದಿನ ಗಡಿಯಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಕೆಂಡ್ ಮುಳ್ಳೇ ಇರಲಿಲ್ಲ!
ಇಂದು ನಾವು ಬಳಸುವ ಗಡಿಯಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ.
ಗಂಟೆ, ನಿಮಿಷ ಮತ್ತು ಸೆಕೆಂಡ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಆದರೆ ಆರಂಭಿಕ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗಡಿಯಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಂಟೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಮುಳ್ಳು ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತಿತ್ತು.
ಮಧ್ಯಯುಗದ ಯುರೋಪ್ನಲ್ಲಿ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ನಂತರ ಸಮಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿ ಅಳೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದವು.
16ನೇ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಗೆ ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದವು.
ನಂತರ ಗಡಿಯಾರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸುಧಾರಿಸಿದಂತೆ ಸೆಕೆಂಡ್ ಮುಳ್ಳುಗಳ ಬಳಕೆಯೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.
ಇಂದಿಗೂ 60ರ ಪದ್ಧತಿ ಉಳಿದಿರುವುದು ಯಾಕೆ?
ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ಗಣಿತ ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಇಂದಿಗೂ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿದೆ.
ಗಡಿಯಾರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ವೃತ್ತದ ಕೋನಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವಾಗಲೂ 360 ಡಿಗ್ರಿಗಳ ಪದ್ಧತಿ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ.
ಕೋನದ ಒಂದು ಡಿಗ್ರಿಯನ್ನು 60 ಆರ್ಕ್ಮಿನಿಟ್ಗಳಾಗಿ, ಒಂದು ಆರ್ಕ್ಮಿನಿಟ್ ಅನ್ನು 60 ಆರ್ಕ್ಸೆಕೆಂಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ 60 ಆಧಾರಿತ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವು ಸಮಯ ಮಾಪನದ ಜೊತೆಗೆ ಗಣಿತ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವೇ ಇಂದಿನ ಗಡಿಯಾರದಲ್ಲಿದೆ!
ಇಂದು ಮೊಬೈಲ್, ಸ್ಮಾರ್ಟ್ವಾಚ್ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಆಧುನಿಕವಾಗಿದ್ದರೂ ಅವು ತೋರಿಸುವ ಗಂಟೆ, ನಿಮಿಷ ಮತ್ತು ಸೆಕೆಂಡ್ಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಗಣಿತದ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ.
60ರ ಪದ್ಧತಿ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡದ್ದಲ್ಲ. ವಿವಿಧ ನಾಗರಿಕತೆಗಳ ಗಣಿತ, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಮಯ ಮಾಪನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇಂದಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಗಡಿಯಾರದಲ್ಲಿ 59 ನಿಮಿಷ 59 ಸೆಕೆಂಡ್ ನೋಡಿ, ಅದು 60ಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುವಾಗ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ — ನಿಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಗಡಿಯಾರ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಗಣಿತದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನೇ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದೆ!
