ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಬಹುದಾ? ಅಮೆರಿಕ ಮಹಿಳೆಗೆ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಬಿಗ್ ಶಾಕ್!

ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಬಹುದಾ? ಅಮೆರಿಕ ಮಹಿಳೆಗೆ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಬಿಗ್ ಶಾಕ್!

ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರೆ ವಿದೇಶಿ ಪತ್ನಿ ಅಥವಾ ಪತಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನೆಲೆಸುವ ಹಕ್ಕು ಸಿಗುತ್ತಾ? ಮದುವೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಇದ್ದರೆ ಸಾಕಾ? ಇಲ್ಲವೇ ವೀಸಾ ಪಡೆಯಲು ಬೇರೆ ನಿಯಮಗಳಿವೆಯಾ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪೊಂದರಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದ ಅಮೆರಿಕ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಪ್ರವಾಸಿ ವೀಸಾವನ್ನು ಸಂಗಾತಿಯ ವೀಸಾವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಅರ್ಜಿ ವಜಾಗೊಂಡಿದೆ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಈ ಮಹಿಳೆಯ ಮೂರನೇ ಮದುವೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿದ್ದೇಕೆ? ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದ್ದೇನು?
ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ವೀಸಾ ಸಿಗುತ್ತಾ?
ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕನನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದ ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಜೆ ಲಿಸಾ ಹಾಲ್ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿರುವುದನ್ನೇ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರವಾಸಿ ವೀಸಾವನ್ನು ಸಂಗಾತಿಯ ವೀಸಾವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಮಹಿಳೆ ಕೋರಿದ್ದರು.

ಆದರೆ ಮದುವೆಯಾದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅಂತಹ ವೀಸಾ ಪಡೆಯುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಎರಡು ಬಾರಿ ಮದುವೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.. ಆದರೂ ವೀಸಾಗೆ ತಡೆ!
ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಲಿಸಾ ಹಾಲ್ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಅವರು 2025ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 7ರಂದು ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದರು.

ನಂತರ 2026ರ ಮಾರ್ಚ್ 18ರಂದು ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ, 1954ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಪಡೆದಿದ್ದರು.

ಈ ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಇ-ಟೂರಿಸ್ಟ್ ವೀಸಾವನ್ನು ಪ್ರವೇಶ (X-1) ಅಥವಾ ಸಂಗಾತಿಯ ವೀಸಾವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೋರಿದ್ದರು.

ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದವಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ ವೀಸಾ ಪರಿವರ್ತನೆ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ವಿವಾಹ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಸೌಲಭ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಮಹಿಳೆಯ ಮೂರನೇ ಮದುವೆ ವಿಚಾರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇಕೆ?
ಈ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪರ ವಕೀಲರು ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಲಿಸಾ ಹಾಲ್ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಅವರ ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿವಾಹವು ಮೂರನೆಯದು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಹಿಂದಿನ ವಿವಾಹಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ವಲಸೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರದ ಪರ ವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹಿಂದಿನ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು, ವಾಸಸ್ಥಳದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ವೇಳೆ ಕೆಲವು ಅನುಮಾನಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿವಾಹವು ವಲಸೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಡೆದಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಅನುಮಾನವನ್ನೂ ಸರ್ಕಾರದ ಪರ ವಕೀಲರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೆ ಈ ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮದುವೆ ನಕಲಿ ಎಂಬ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಣಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿಲ್ಲ.
ಮದುವೆ ನಿಜವೋ ಸುಳ್ಳೋ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದ್ದೇನು?
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದೆ.

ಮಹಿಳೆಯ ವಿವಾಹದ ಸಿಂಧುತ್ವ ಅಥವಾ ಅದು ನೈಜವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ತಾನು ಯಾವುದೇ ಅಂತಿಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಮಹಿಳೆಯ ಪತಿಯು ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಬಂಧ, ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಹಾಗೂ ಮದುವೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಸಲ್ಲಿಸಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿದೆ.

ಆದರೆ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಸಲ್ಲಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವಿವಾಹ ನಕಲಿ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆ ಒಂದೇ.

ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಂಗಾತಿಯ ವೀಸಾ ಪಡೆಯುವ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಹಕ್ಕು ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ‘ಇಲ್ಲ’ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದೆ.
ಸಂವಿಧಾನದ 19 ಮತ್ತು 21ನೇ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಏನು ವ್ಯತ್ಯಾಸ?
ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸಂವಿಧಾನದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಿಗಳ ಕುರಿತು ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದೆ.
19(1)(ಇ)
ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮತ್ತು ನೆಲೆಸುವ ಹಕ್ಕು
ಈ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

21
ಎಲ್ಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ
ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆ
ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೂ ಈ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ರಕ್ಷಣೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಂದರೆ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆ ಇದೆ.

ಆದರೆ ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ವಾಸಿಸುವ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಹಳೆಯ ತೀರ್ಪನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್!
ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಲೂಯಿಸ್ ಡಿ ರೇಡ್ಟ್ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ್ದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.

ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಜೆಗಳ ಭಾರತ ಪ್ರವೇಶ ಹಾಗೂ ವಾಸ್ತವ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಿದೆ ಎಂಬ ಕಾನೂನು ತತ್ವವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಿವರಿಸಿದೆ.

ವಿದೇಶಿಯರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಬಯಸಿದರೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ವಲಸೆ ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ವೀಸಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.

ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿರುವುದು ವೀಸಾ ಅರ್ಜಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಂಶವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದೊಂದೇ ವೀಸಾ ಮಂಜೂರಾತಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಹಾಗಾದರೆ ವಿದೇಶಿ ಪತಿ ಅಥವಾ ಪತ್ನಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಅವಕಾಶವೇ ಇಲ್ಲವಾ?
ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಅರ್ಥ ವಿದೇಶಿ ಪತಿ ಅಥವಾ ಪತ್ನಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದಲ್ಲ.

ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅನ್ವಯವಾಗುವ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸೂಕ್ತ ವೀಸಾಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

ಆದರೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಇರುವುದಕ್ಕೂ ವೀಸಾ ಪಡೆಯುವ ಖಚಿತ ಹಕ್ಕು ಇರುವುದಕ್ಕೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ.

ಅರ್ಜಿ ಪರಿಶೀಲನೆ, ದಾಖಲೆಗಳ ದೃಢೀಕರಣ ಹಾಗೂ ವಲಸೆ ನಿಯಮಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಅಮೆರಿಕ ಮಹಿಳೆಯ ಅರ್ಜಿ ವಜಾ!
ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಲಿಸಾ ಹಾಲ್ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಅವರ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕನೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿರುವುದನ್ನೇ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಇ-ಟೂರಿಸ್ಟ್ ವೀಸಾವನ್ನು X-1 ವೀಸಾವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಂತೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕಿನ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ವಿದೇಶಿ ಪತಿ ಅಥವಾ ಪತ್ನಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಹಕ್ಕು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದೇಶ. ವಿವಾಹ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಇದ್ದರೂ ವೀಸಾ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *